Gartner organiseert een First Take-webinar over Microsoft Fabric IQ, dat Microsoft positioneert als de manier om bedrijfsdata om te zetten in geborgde bedrijfscontext voor AI-agents. Dat is een nieuwe verpakking voor een oude waarheid: een agent antwoordt alleen goed als hij weet wat jullie begrippen betekenen, welk getal het juiste is en wie wat mag zien. Dat is precies wat een goed gebouwde BI-architectuur vastlegt.
Zonder semantiek gokken agents
Organisaties die semantiek voorop zetten in AI-ready data, maken agentic AI tot 2027 tot 80% nauwkeuriger en tot 60% goedkoper (mei 2026).
Eerder al: tot en met 2026 wordt 60% van de AI-projecten zonder AI-ready data stopgezet (februari 2025).
Fabric IQ: betekenis als laag
Fabric IQ combineert OneLake, Power BI-semantische modellen en een ontologie tot één laag bedrijfscontext voor Copilot, data agents en operations agents.
De ontologie kan gegenereerd worden uit semantische modellen die al in productie zijn, inclusief de DAX-measures.
AI op BI, niet ernaast
AI heeft geen tweede, parallelle wereld van definities nodig. Het heeft hetzelfde semantisch model nodig dat rapporten en Excel al gebruiken, gebouwd op een geborgd data platform.
Daarom bouwt ons framework eerst de BI, en de AI daarbovenop.
Wie Ai zegt, moet Bi zeggen
De contextlaag waar Gartner om vraagt en die Microsoft in Fabric IQ bouwt, begint bij het semantisch model in Power BI: één definitie per KPI, relaties, hiërarchieën en rechten, één keer vastgelegd. Wie dat op orde heeft, krijgt AI er bijna gratis bij. Wie het overslaat, krijgt snelle antwoorden die niemand kan controleren.
(Nog) niet op Fabric? Dezelfde architectuur draait op SQL Server en Azure Databricks. Het semantisch model in Power BI is de laag die ertoe doet; Fabric IQ is één manier, niet de enige, om er agents op te zetten. Data uit Databricks of SQL Server bereikt OneLake via shortcuts en mirroring, zonder nieuw ontwerp.
Op SQL Server, Azure Databricks of Microsoft Fabric. De gestippelde laag is optioneel en in preview.
Unified data → bronze, silver, gold
Wat Fabric IQ OneLake noemt, bouwt het framework als gelaagde opslag met incrementele laadruns, op het platform van je keuze.
Business intelligence → data products
Eén semantisch model per domein, van General Ledger tot Sales, met vaste KPI-definities: de laag die Fabric IQ leest.
Operational intelligence → ontologie
Gegenereerd uit onze modellen zodra vragen domeinen overstijgen, zoals order, levering en factuur in één vraag.
Governance → in het framework, niet in de agent
Eigenaar, goedkeuring voor Copilot, rechten, lineage en het tijdstip van de laatste laadrun: één keer vastgelegd, geldig voor elke afnemer.
Begin bij de vragen
Welke beslissingen moet een agent ondersteunen? Dat bepaalt de domeinen, niet andersom.
Het semantisch model op orde
Sterschema, één definitie per KPI, zakelijke namen en omschrijvingen. Met de data products van het framework staat het meeste klaar.
Voorbereiden voor AI en goedkeuren
AI-dataschema, AI-instructies en verified answers in Power BI; de eigenaar markeert het model als approved for Copilot.
Agents erbij, daarna de ontologie
Eerst Copilot en data agents op het model; een ontologie waar vragen domeinen overstijgen, als pilot zolang die in preview is.
Wat je moet weten
Fabric IQ is algemeen beschikbaar sinds Build 2026; het ontologie-item is nog in preview en kan veranderen. Copilot en Fabric IQ vragen een betaalde Fabric-capaciteit (vanaf F2) of Power BI Premium (vanaf P1). De percentages van Gartner zijn voorspellingen met een bovengrens (‘tot’), geen gemeten resultaten. En een ontologie voegt geen betekenis toe die niet al in de modellen eronder zit: hij maakt goede definities herbruikbaar, en slechte ook.
Bronnen: Gartner for IT op LinkedIn, aankondiging van het First Take-webinar 'What Data and Analytics Leaders Need to Know About Microsoft Fabric IQ' (oktober 2026); persberichten van Gartner 'Gartner Says Lack of Semantics Causes Inaccurate AI Agents and Wasted Spending' (11 mei 2026) en 'Lack of AI-Ready Data Puts AI Projects at Risk' (26 februari 2025); Microsoft Learn, 'What is Fabric IQ?' (bijgewerkt 29 september 2026). 'Wie Ai zegt, moet Bi zeggen' is de samenvatting van Axelio, geen citaat. Productnamen en status: oktober 2026.